چینیها تنوع بسیار زیادی در چای دارند و دستهبندیهای مختلفی برای آن ارائه میدهند. اصلیترین دستهبندی بر اساس میزان اکسیداسیون برگ چای و روش فرآوری آن است.
همشهری آنلاین- خدیجه نوروزی: ریشههای چای به هزاران سال پیش در سرزمین پهناور چین بازمیگردد؛ جایی که افسانهها و تاریخ گواه اولین دمنوشی این گیاه پرخاصیت هستند. از آن زمان، فرهنگ چای در چین شکوفا شد و انواع بیشماری از این نوشیدنی دلپذیر، با طعمها و عطرهای منحصربهفرد، به سراسر جهان راه یافت. در اینجا به مهمترین انواع چای چینی و طعم تقریبی آنها اشاره میکنیم.
بیشتر بخوانید:
یک نوشیدنی بهاره بینظیر؛ موهیتو توت سیاه با طعمی فراموشنشدنی
۱. چای سبز (Green Tea – 绿茶 Lǜchá)
چای سبز چینی کمترین میزان اکسیداسیون را دارد. برگها پس از برداشت، حرارت داده میشوند (معمولاً با بخار یا تفت دادن در ماهیتابه) تا از اکسیداسیون بیشتر جلوگیری شود.
طعم این چای تازه، گیاهی، کمی تلخ و گاهی شیرین و دریایی است. بسته به نوع، ممکن است نتهایی از علف تازه، سبزیجات پخته شده، یا حتی کمی دود (در چایهای تفت داده شده) داشته باشد.
انواع معروف چینی هم می توان به لونگ جینگ (Longjing – Dragon Well)، بی لو چون (Biluochun) و تای پینگ هو کوی (Taiping Houkui) اشاره کرد.
۲. چای سفید (White Tea – 白茶 Báichá)
این چای کمترین فرآوری را دارد و اغلب از جوانههای تازه و برگهای جوان چای تهیه میشود و یکی از گران ترین چای ها در چین است. اکسیداسیون آن بسیار کم و طبیعی است.
طعم بسیار ملایم، لطیف، شیرین و گُلی دارد. اغلب نتهایی از میوههای رسیده، عسل و شکوفههای بهاری در آن حس میشود. تلخی بسیار کمی دارد یا اصلاً ندارد.
انواع معروف چینی آن هم بای هاو یین ژن (Bai Hao Yinzhen – Silver Needle) و بای مو دان (Bai Mudan – White Peony) است.
۳. چای اولانگ (Oolong Tea – 乌龙茶 Wūlóngchá)
اولانگ نیمهاکسیدهشده است، یعنی بین چای سبز و چای سیاه قرار میگیرد. میزان اکسیداسیون آن میتواند از ۱۰% تا ۸۰% متغیر باشد که منجر به طیف وسیعی از طعمها میشود.
طعم اولانگ بسیار متنوع است. اولانگهای با اکسیداسیون کمتر، طعمی شبیه چای سبز (گُلی، تازه) دارند، در حالی که اولانگهای با اکسیداسیون بیشتر، طعمی نزدیک به چای سیاه (میوهای، برشته، کاراملی) پیدا
میکنند.
نتهای عسلی، گُلی (ارکیده، لیلی)، میوهای (هلو، زردآلو) و حتی خامهای یا برشته در اولانگها رایج است.
انواع معروف چینی آن دا هونگ پائو (Da Hong Pao – Big Red Robe) و تی گوان یین (Tie Guan Yin – Iron Goddess of Mercy) است.
۴. چای سیاه (Black Tea – 红茶 Hóngchá)
این چای کاملاً اکسیدهشده است. برگها پس از برداشت، کاملاً پژمرده شده و سپس غلتانده میشوند تا آنزیمها فعال شوند و اکسیداسیون کامل صورت گیرد. در چین به آن “چای قرمز” میگویند که به رنگ دمنوش آن اشاره دارد.
طعم قوی، قوامدار و پررنگ دارد. معمولاً نتهای میوهای (مثل آلو یا کشمش)، مالت، کارامل، و گاهی شکلات یا عسل در آن حس میشود. بسته به نوع، میتواند کمی گس و شیرین باشد.
انواع معروف چینی آن کیه مون (Keemun – Qimen Hongcha) و دیان هونگ (Dian Hong – Yunnan Black) است.
۵. چای پوئر (Pu-erh Tea – 普洱茶 Pǔ’ěrchá)
این چای یک نوع چای تخمیرشده (Post-fermented) است که عمدتاً در منطقه یوننان تولید میشود. پوئر دو نوع اصلی دارد:
شنگ پوئر (Sheng Pu-erh – خام): این چای فرآیند تخمیر طبیعی و طولانیمدت را طی میکند. چای سبز جوان آن طعمی گیاهی و کمی گس دارد، اما با گذشت زمان (کهنه شدن)، طعم آن پیچیدهتر، شیرینتر، میوهایتر و خاکیتر میشود.
شو پوئر (Shu Pu-erh – رسیده): این نوع با فرآیند تسریعشده تخمیر تولید میشود تا طعم و رنگ غلیظ آن زودتر حاصل شود. طعمی بسیار غلیظ، خاکی، چوبی، گاهی با نتهای کاکائو، قهوه یا انبار مرطوب دارد. تلخی آن معمولاً کمتر از شنگ پوئر جوان است.
۶. چای زرد (Yellow Tea – 黄茶 Huángchá)
این چای نادر و خاص، شبیه به چای سبز فرآوری میشود، اما یک مرحله اضافی به نام “من می” (Men Dui – خفهکردن یا انباشتن) دارد که باعث تغییر رنگ جزئی و کاهش سبزی آن میشود.
طعمی ملایمتر از چای سبز، شیرینتر و گاهی با نتهای آجیلی یا گُلی دارد. سبزی و تلخی آن بسیار کمتر از چای سبز است.
اینها دستهبندیهای اصلی هستند و هر کدام انواع و زیرشاخههای فراوانی دارند که هر کدام دنیایی از طعم و عطر را به همراه دارند. انتخاب نوع چای بستگی به سلیقه شخصی و زمانی دارد که میخواهید آن را بنوشید.