پهپادهای روسی تراشههای انویدیا دارند که ظاهراً میتواند بدون دخالت مستقیم انسان هدف نهایی را شناسایی کند.
بررسی بقایای پهپادهای روسی در جنوب شرقی اوکراین، شواهدی از وجود سیستمهای هوش مصنوعی برای شناسایی و انتخاب هدف در مرحله نهایی حمله ارائه میدهد. مقامهای نظامی اوکراین و کارشناسان پزشکی قانونی میگویند برخی از این پهپادها بهگونهای طراحی شدهاند که پس از رسیدن به محدوده موردنظر، بدون هدایت مستقیم اپراتور انسانی هدف خود را شناسایی کنند.
به گزارش نیویورکتایمز، در یکی از موارد بررسیشده، پهپادی توانسته است هدف مشخصی را در نزدیکی یک جایگاه سوخت شناسایی و به سمت مخازن پروپان حمله کند. این موضوع با پهپادهای مجهز به سیستمهای هوش مصنوعی متداول تفاوت دارد؛ در نمونههای معمول، اپراتور انسانی ابتدا هدف را تعیین میکند و هوش مصنوعی در مرحله پایانی به پهپاد کمک میکند تا همان هدف از پیش تعیینشده را پیدا کند.
در سیستم مورد بررسی، دوربین پهپاد برای شناسایی اشیای موجود در محیط استفاده میشود و هوش مصنوعی میتواند براساس تصاویر دریافتی درباره هدف نهایی تصمیم بگیرد.
نقش هوش مصنوعی در پهپادهای روسیه
کارشناسان پزشکی قانونی در بقایای این پهپادها کامپیوترهای کوچکی پیدا کردهاند که از ماژولهای Jetson Orin انویدیا استفاده میکنند. این ماژولها برای کاربردهای رباتیک و محاسبات فضایی طراحی شدهاند، اما در پهپادهای مورد بررسی برای پردازشهای مرتبط با شناسایی هدف به کار رفتهاند.
وجود این تراشهها بهتنهایی ثابت نمیکند که پهپاد کاملاً بهصورت خودمختار عمل کرده است. بااینحال، مقامهای اوکراینی علاوهبر سختافزار، به شواهد دیگری از جمله تصاویر ثبتشده از زمین و کدهای موجود در سیستم اشاره کردهاند که نشان میدهد پهپاد برای شناسایی اهداف مشخصی مجهز شده بود.
یکی دیگر از شواهد مطرحشده، نبود آنتن و عدم انتشار امواج رادیویی از سوی پهپادهاست. مقامهای نظامی اوکراین معتقدند این پهپادها در زمان حمله از سوی نیروهای روسی از راه دور هدایت نمیشدهاند.
بااینحال، نیویورکتایمز میگوید نبود آنتن بهتنهایی اثبات نمیکند پهپاد کاملاً توسط هوش مصنوعی هدایت شده است؛ زیرا سیستمهای خلبانی خودکار متعارف نیز الزاماً به ارتباط رادیویی نیاز ندارند.
تفاوت استفاده از هوش مصنوعی در پهپادهای روسی
پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی که پیشتر در میدان نبرد استفاده میشدند، معمولاً از این فناوری برای پیداکردن هدفی استفاده میکنند که پیشتر توسط یک اپراتور انسانی انتخاب شده است.
اما در نمونههایی که اخیراً بررسی شدهاند، به نظر میرسد انسان فقط پهپاد را به سمت منطقه موردنظر هدایت کرده و هوش مصنوعی در مرحله بعدی، با استفاده از دوربین و پردازش تصویر، هدف نهایی را انتخاب کرده است. همین تفاوت، نگرانیهای جدی درباره استفاده از سلاحهایی ایجاد کرده است که میتوانند بدون دخالت مستقیم انسان درباره هدفگیری تصمیم بگیرند.
یکی از فرماندهان پدافند هوایی اوکراین درباره این روند میگوید:
«این خطر برای تمام جهان یکسان است. چند سال دیگر در فیلم ترمیناتور زندگی خواهیم کرد. شوخی نیست. ماشینها درباره حمله تصمیم میگیرند.»
این نگرانیها در سطح بینالمللی نیز مطرح شده است. «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل، و «میریانا اسپولیاریک اِگر»، رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ، در بیانیهای مشترک هشدار دادهاند که جهان به یک خط قرمز اخلاقی خطرناک نزدیک شده که همان هدفگیری خودمختار انسانها توسط ماشینها است.