مذاکرات امنیتی هوش مصنوعی در پکن و فروش تراشههای پیشرفته انویدیا به چین، طی روزهای اخیر به حساسترین پروندههای رقابت فناوری چین و آمریکا تبدیل شدهاند.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وبگاه خبری رویترز، همزمان با تشدید رقابت فناوری میان آمریکا و چین، مقامات دو کشور در جریان نشست پکن مذاکراتی را درباره تدوین سازوکارهای امنیتی و چارچوبهای ایمنی هوش مصنوعی آغاز کردند؛ مذاکراتی که به گفته طرف آمریکایی با هدف جلوگیری از سوءاستفاده بازیگران غیردولتی، گروههای تبهکار و سازمانهای تروریستی از مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی صورت میگیرد. این گفتوگوها در شرایطی برگزار شد که همزمان پرونده فروش تراشههای پیشرفته «H۲۰۰» شرکت انویدیا به شرکتهای چینی نیز به یکی از حساسترین نقاط تقابل فناوری میان واشنگتن و پکن تبدیل شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا در گفتوگویی با «CNBC» اعلام کرد حفظ برتری آمریکا در حوزه هوش مصنوعی بالاترین اولویت واشنگتن است و همین مسئله چین را به مشارکت در مذاکرات مربوط به چارچوبهای ایمنی هوش مصنوعی سوق داده است. او تأکید کرد آمریکا در تلاش است میان «بیشترین سطح نوآوری» و «بالاترین سطح ایمنی» توازن ایجاد کند، بدون آن که روند توسعه فناوری متوقف شود. بسنت همچنین گفت واشنگتن قصد دارد «بهترین رویهها و ارزشهای آمریکایی» را در حوزه هوش مصنوعی تدوین و سپس آنها را در سطح جهانی ترویج کند.
این مذاکرات در حالی انجام شده که بنا بر گزارشها، ابزار جدید شرکت آنتروپیک، با نام «Mythos»، آسیبپذیریهای گستردهای را در زیرساختهای نرمافزاری آشکار کرده و بانکها و شرکتهای بزرگ را وادار به انجام اصلاحات فوری امنیتی کرده است. مقامات آمریکایی هشدار دادهاند که گروههای غیردولتی و هکرها ممکن است از چنین مدلهایی برای اخلال در بازارها و حتی بیثباتسازی نظام مالی جهانی استفاده کنند. بسنت همچنین اعلام کرد دولت آمریکا در حال همکاری با ۱۱ بانک بزرگ این کشور برای اصلاح این آسیبپذیریهاست و روند مذکور به بانکهای منطقهای و محلی نیز گسترش خواهد یافت.
در همین حال، حضور جنسن هوانگ مدیرعامل انویدیا در نشست پکن توجه زیادی را جلب کرد. بر اساس گزارشها، وزارت بازرگانی آمریکا مجوز فروش تراشه «H۲۰۰»، دومین تراشه قدرتمند هوش مصنوعی انویدیا را به حدود ۱۰ شرکت چینی صادر کرده است. شرکتهایی از جمله علیبابا، تنسنت، بایتدنس و «JD.com» در میان خریداران تأییدشده قرار دارند و هرکدام طبق مجوزهای آمریکایی امکان خرید حداکثر ۷۵ هزار تراشه را خواهند داشت. شرکتهای لنوو و فاکسکان نیز بهعنوان توزیعکننده مجاز این تراشه معرفی شدهاند.
با وجود صدور مجوزها، هنوز هیچ تراشهای به چین تحویل داده نشده است. منابع آگاه میگویند برخی شرکتهای چینی پس از دریافت سیگنالهایی از پکن، روند خرید را متوقف کردهاند. مقامات چینی نگران هستند واردات گسترده تراشههای آمریکایی، برنامه توسعه صنعت داخلی نیمههادی و پروژههای بومی هوش مصنوعی این کشور را تضعیف کند. این نگرانیها همزمان با افزایش حمایت پکن از تراشههای داخلی، بهویژه محصولات هوآوی، شدت گرفته است.
فروش تراشههای «H۲۰۰» علاوه بر ملاحظات ژئوپلیتیکی با محدودیتهای پیچیده حقوقی و امنیتی نیز مواجه است. بر اساس الزامات قوانین جدید آمریکا شرکتهای چینی باید اثبات کنند این تراشهها برای مقاصد نظامی استفاده نخواهند شد و استانداردهای امنیتی لازم نیز در فرایند بهکارگیری رعایت میگردد. از سوی دیگر، توافقی که دولت دونالد ترامپ بر سر فروش این تراشهها تدوین کرده، شامل دریافت ۲۵ درصد از درآمد فروش توسط آمریکا است؛ سازوکاری که مستلزم عبور فیزیکی تراشهها از خاک آمریکا پیش از ارسال به چین خواهد بود.
در واشنگتن نیز این توافق با انتقاد برخی چهرههای امنیتی و ضدچینی روبهرو شده است. منتقدان میگویند هر میزان افزایش فروش تراشههای انویدیا به چین، فاصله فناوری میان دو کشور را کاهش میدهد و بخشی از برتری آمریکا در حوزه هوش مصنوعی را از بین میبرد. در مقابل، مدیران صنعت فناوری معتقدند محدودیتهای شدید صادراتی، موقعیت شرکتهای آمریکایی را در بزرگترین بازار هوش مصنوعی جهان تضعیف کرده و فضای بیشتری برای رشد رقبای چینی فراهم میکند.
به باور کارشناسان، تحولات اخیر در سفر ترامپ به چین، نشان میدهد که رقابت واشنگتن و پکن در حوزه هوش مصنوعی دیگر صرفاً به توسعه مدلها یا فروش تراشه محدود نیست و اکنون به مرحلهای رسیده که امنیت سایبری، زیرساختهای مالی، زنجیره تأمین نیمههادیها و حتی استانداردهای جهانی حکمرانی هوش مصنوعی را نیز دربر گرفته است. در چنین فضایی، مذاکرات مربوط به «مهار هوش مصنوعی» و همزمان کشمکش بر سر صادرات تراشههای پیشرفته، به دو ضلع اصلی نبرد فناوری میان بزرگترین قدرتهای جهان تبدیل شدهاند.
