تفاوت طرح ترافیک و طرح زوج و فرد چیست؟

ترافیک سنگین و آلودگی هوا از مهم‌ترین چالش‌های شهرهای بزرگ، به‌ویژه شهر تهران، محسوب می‌شود. برای مدیریت ترافیک شهری و اجرای مقررات کاهش آلودگی هوا، محدودیت‌هایی برای تردد خودروها در مرکز شهر در نظر گرفته شده است. مهم‌ترین این محدودیت‌ها طرح ترافیک و طرح زوج و فرد (کنترل آلودگی هوا) هستند.

بسیاری از رانندگان هنوز تفاوت قوانین، محدوده‌ها و زمان اجرای طرح زوج و فرد و ترافیک را به‌خوبی نمی‌دانند و همین موضوع گاهی باعث ورود ناخواسته به محدوده طرح و ثبت جریمه می‌شود. بنابراین، آشنایی با تفاوت این دو طرح به رانندگان کمک می‌کند تا از جریمه شدن جلوگیری کرده و تردد خود را بهتر مدیریت کنند.

شباهت‌های طرح آلودگی و طرح ترافیک

در این بخش لازم می‌دانیم با ارائه یک جدول، به شباهت‌ها و تفاوت‌های طرح ترافیک و طرح آلودگی هوا بپردازیم تا به یک دید کلی نسبت به این دو طرح دست یابید و در ادامه با جزئیات آن‌ها آشنا شوید.

تفاوت محدوده تردد طرح ترافیک و آلودگی هوا

محدوده طرح کنترل ترافیک در واقع در دل محدوده طرح آلودگی هوا قرار دارد و از نظر جغرافیایی کوچک‌تر است. در جدول زیر می‌توانید محدوده هر دو طرح را مشاهده و با هم مقایسه کنید:

ساعت اجرای طرح زوج و فرد و طرح ترافیک

ساعت طرح ترافیک تهران و آلودگی هوا، شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۶:۳۰ صبح تا ۱۸:۰۰ است؛ با این تفاوت که طرح آلودگی هوا در روز پنجشنبه نیز اجرا می‌شود؛ ساعت طرح آلودگی هوا تهران در روز پنجشنبه از ساعت ۶:۳۰ صبح تا ۱۳ ظهر است.

تفاوت جریمه ورود به طرح ترافیک و طرح آلودگی هوا 

جریمه ورود بدون رزرو به طرح‌های ترافیکی تهران بر اساس یک فرمول واحد محاسبه می‌شود؛ اما نتیجه نهایی در دو محدوده متفاوت است. علت اصلی این تفاوت، اختلاف در «ضریب محدوده» است. در حالی‌که ضریب محدوده برای حلقه دوم (طرح آلودگی هوا) عدد ۰.۷۵ در نظر گرفته می‌شود، همین ضریب برای حلقه اول (طرح کنترل ترافیک) برابر ۱.۵ است. این اختلاف باعث می‌شود جریمه ورود غیرمجاز به محدوده طرح کنترل ترافیک تقریبا دو برابر حلقه دوم باشد.

نحوه استعلام و پرداخت جریمه طرح ترافیک و زوج و فرد

جریمه طرح آلودگی هوا و جریمه طرح ترافیک یکی از انواع جریمه‌های رانندگی شهری است که پرداخت آن‌ها هم به صورت آنلاین و هم به‌صورت اینترنتی امکان‌پذیر است.

پرداخت آنلاین عوارض طرح ترافیک و آلودگی هوا

برای پرداخت آنلاین جرایم رانندگی می‌توانید به سامانه یا اپلیکیشن قبضینو مراجعه کنید. نحوه پرداخت جریمه طرح زوج و فرد از این سامانه بسیار ساده است؛ به این ترتیب که باید:

• به سامانه یا اپلیکیشن قبضینو مراجعه کنید؛
• در میان خدمات خودرو و موتور، سرویس طرح ترافیک را انتخاب کنید؛
• شماره پلاک خود را در کادر مشخص‌شده وارد کنید؛
• در این مرحله لیستی از جرایم طرح کنترل ترافیک و آلودگی هوا به شما نمایش داده می‌شود که می‌توانید به‌صورت موردی یا تجمیعی آن‌ها را پرداخت کنید.

پرداخت طرح‌های آلودگی هوا به‌صورت حضوری

اگر به اینترنت دسترسی ندارید، با مراجعه به دفاتر الکترونیک شهر می‌توانید جریمه طرح ترافیک تهران و طرح آلودگی را استعلام و پرداخت کنید. در این دفاتر، با ارائه شماره پلاک و مدارک شناسایی، میزان بدهی به‌طور کامل محاسبه و چاپ می‌شود و امکان پرداخت ازطریق دستگاه‌های کارت‌خوان فراهم است.

نحوه رزرو طرح‌های کاهش آلودگی هوای تهران

رزرو طرح‌های کاهش آلودگی هوای تهران ازطریق سامانه‌های رسمی شهرداری، یعنی سامانه تهران من

و شهرزاد انجام می‌شود. نحوه خرید طرح ترافیک تهران در این دو سامانه به این صورت است که باید:

• به سامانه یا اپلیکیشن تهران من یا شهرزاد مراجعه کنید؛
• درصورت نداشتن حساب کاربری، ثبت‌نام کنید؛
• وارد بخش مربوط به طرح ترافیک شوید و سپس گزینه مربوط به رزرو طرح ترافیک را انتخاب کنید (در سامانه تهران من این گزینه با عبارت نوبت‌دهی روزانه طرح‌ترافیک مشخص شده است)؛
• پلاک و کد vin خودرو را وارد و ثبت کنید؛
• روز، ساعت و محدوده تردد خود را مشخص و در نهایت هزینه رزرو را پرداخت کنید.

جمع‌بندی

طرح ترافیک و طرح زوج و فرد هردو با هدف مدیریت ترافیک شهری و کاهش آلودگی هوا در تهران اجرا می‌شوند؛ با‌این‌حال هریک از این طرح‌ها قوانین متفاوتی دارند. بنابراین، آگاهی از قوانین تردد خودرو در روزهای کاری و شناخت دقیق مقررات مربوط به طرح کنترل ترافیک و طرح زوج و فرد برای رانندگان اهمیت زیادی دارد. استفاده از سامانه‌های استعلام و پرداخت جریمه، مانند قبضینو می‌تواند به رانندگان کمک کند تا به‌موقع از ثبت تخلف مطلع شوند و از دو برابر شدن جریمه‌ها جلوگیری کنند.

سوالات متداول

تفاوت اصلی طرح ترافیک و طرح آلودگی هوا چیست؟

طرح ترافیک برای کنترل تردد در محدوده مرکزی شهر تهران اجرا می‌شود، درحالی‌که طرح آلودگی هوا محدوده بزرگ‌تری را پوشش می‌دهد و مانند یک کمربند، محدوده طرح کنترل ترافیک را احاطه می‌کند. هدف هردو طرح کنترل ورود خودرو به مرکز شهر و کاهش آلودگی است؛ اما سطح محدودیت‌ها و هزینه ورود در طرح کنترل ترافیک بیشتر است.

آیا نحوه ورود و رزرو در طرح ترافیک با طرح آلودگی هوا متفاوت است؟

در طرح ترافیک، رزرو پیش از ورود الزامی است؛ اما در طرح آلودگی هوا، ابتدا سهمیه‌های فصلی مصرف می‌شود و پس از اتمام سهمیه، رزرو روزانه ضرورت پیدا می‌کند.

آیا ساعت اجرای طرح ترافیک و ساعت طرح زوج و فرد تهران یکسان است؟

هر دو طرح از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۶:۳۰ تا ۱۸ فعال هستند؛ اما طرح آلودگی هوا در روز پنجشنبه نیز اجرا می‌شود (۶:۳۰ تا ۱۳).

آیا تفاوتی میان اجرای طرح ترافیک و طرح آلودگی هوا برای موتورسیکلت‌ها وجود دارد؟

در‌حال‌حاضر، ورود موتورسیکلت‌ها به محدوده طرح آلودگی هوا محدودیت مشخصی ندارد؛ اما موضوع اجرای طرح ترافیک موتور سیکلت از سوی مدیریت شهری در دست بررسی است. براساس طرح‌های پیشنهادی، درصورت اجرای این برنامه، تردد موتورسیکلت‌ها در محدوده مرکزی شهر منوط به دریافت مجوز و پرداخت هزینه خواهد بود.